kriton arsenis blog

«Η Επιτροπή ζήτησε από τις βουλγαρικές αρχές να της διαβιβάσουν συμπληρωματικές πληροφορίες για την εφαρμογή της οδηγίας 2006/21/ΕΚ σχετικά με τη διαχείριση των αποβλήτων της εξορυκτικής βιομηχανίας» τόνισε ο απερχόμενος Επίτροπος Περιβάλλοντος Σταύρος Δήμας απαντώντας σε γραπτή ερώτηση του επικεφαλής της Κοινοβουλευτικής Ομάδας του ΠΑ.ΣΟ.Κ. στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και Αντιπροέδρου του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου Σταύρου Λαμπρινίδη και του Ευρωβουλευτή του ΠΑ.ΣΟ.Κ. και μέλους της Επιτροπής Περιβάλλοντος του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου Κρίτωνα Αρσένη.

 Η υπόθεση αφορά την απόφαση της Βουλγαρικής Κυβέρνησης να αδειοδοτήσει τη λειτουργία μονάδας εξόρυξης και επεξεργασίας χρυσού στην πόλη Κίρτζαλι, η οποία βρίσκεται πολύ κοντά στα ελληνοβουλγαρικά σύνορα. 

Με αφορμή την απάντηση της Επιτροπής ο Κρίτων Αρσένης δήλωσε τα εξής: «Το θέμα της εξόρυξης χρυσού σε Βουλγαρία, Τουρκία και Ελλάδα έχει απασχολήσει επανειλημμένα το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Ιδιαίτερα η μέθοδος εξόρυξης με κυανούχα διαλύματα που χρησιμοποιείται στην συγκεκριμένη επένδυση στη Βουλγαρία, στην Τουρκία  αλλά και στη χώρα μας έχει προκαλέσει δικαιολογημένα μεγάλη κινητοποίηση των τοπικών κοινωνιών και κινήσεων πολιτών και από τις δύο χώρες. Και αυτό γιατί αντιμετωπίζουμε μεγάλο κίνδυνο μόλυνσης και περιβαλλοντικής καταστροφής του Άρδα και του Έβρου. Σύμφωνα μάλιστα με επιστημονικές εκτιμήσεις, η συγκεκριμένη μέθοδος μπορεί να οδηγήσει σε εκτεταμένη καταστροφή και αλλοίωση του φυσικού τοπίου, ενέχει σοβαρότατους κινδύνους ρύπανσης του εδάφους όπως και των υπόγειων υδροφορέων και των επιφανειακών υδάτων και συνδέεται με τεράστιο όγκο τοξικών αποβλήτων και αδρανών υλικών».

Με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Υγροτόπων,  θα ήθελα να μοιραστώ μαζί σας κάποιες σκέψεις και να έχω και τις δικές σας απόψεις σε ένα ζήτημα που αν και θεμελιώδους σημασίας, είναι πολύ λίγο γνωστό και ανεπαρκώς ερευνημένο. Αφορά τις υπηρεσίες των οικοσυστημάτων που εξασφαλίζουν τις εύθραυστες ισορροπίες που επιτρέπουν τη ζωή μας στη Γη.  

 Η σημερινή ημέρα μας δίνει αφορμή να εξετάσουμε την ποσοτική συμβολή των υγροτόπων στην αντιμετώπιση της Κλιματικής Αλλαγής. Δυστυχώς το ζήτημα αυτό έχει ερευνηθεί ελάχιστα, καθώς οι μη διαχειριζόμενοι υγρότοποι παραμένουν εκτός του πλαισίου της Διεθνούς Συνθήκης του ΟΗΕ για την Κλιματική Αλλαγή. Απαιτούνται ειδικότερες μελέτες για να έχουμε επαρκή δεδομένα για την ασφαλή λογιστική άνθρακα των υγροτόπων.

 Θα προσπαθήσω να κάνω ένα πρόχειρο υπολογισμό της συγκέντρωσης άνθρακα στους Ελληνικούς υγροτόπους, με βάση τα έως σήμερα στοιχεία από την επιστημονική βιβλιογραφία, ελπίζοντας να συμβάλω στον δημόσιο διάλογο στη χώρα μας για τις βέλτιστες πολιτικές για την αντιμετώπιση της Κλιματικής Αλλαγής.

 Με βάσει παλαιότερες έρευνες των Matthews και Fung (1987), του Gorham (1991) και του Mitsch (1993), η μέση συγκέντρωση άνθρακα στα υγροτοπικά εδάφη εκτιμούνταν μεταξύ 21-70 τόνων ανά στρέμμα. Πρόσφατες όμως εκτιμήσεις του Προγράμματος του ΟΗΕ για το Περιβάλλον (Natural Fix, 2009), ανεβάζουν την συγκέντρωση άνθρακα στους τυρφώνες γενικότερα στους 145 τόνους ανά στρέμμα. Οι υπολογισμοί αυτοί υιοθετούνται ως σημείο αναφοράς για την συγκέντρωση άνθρακα στο σύνολο των υγροτόπων από την ειδική ομάδα εργασίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την Βιοποικιλότητα και την Κλιματική Αλλαγή (Working with Nature,  2009).

 Οι Ελληνικοί υγρότοποι υπολογίζονται σε 2 εκατομμύρια στρέμματα. Κατά συνέπεια, αν δεχθούμε την τελευταία παραδοχή, στους υγροτόπους της Ελλάδας είναι αποθηκευμένοι περίπου 300 εκατομμύρια τόνοι άνθρακα. Με βάση τα στοιχεία του ΟΗΕ, αυτό ισοδυναμεί με 1,1 δις τόνους διοξειδίου του άνθρακα. Οι εκπομπές της Ελλάδας από ανθρωπογενείς δραστηριότητες το 2007 ήταν περίπου 110 εκατομμύρια τόνοι διοξειδίου του άνθρακα. Με λίγα λόγια η διατήρηση των Ελληνικών υγροτόπων προστατεύει  τη Γη από εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα ίσες με τις ετήσιες εκπομπές έως και 10 χωρών σαν την Ελλάδα. Την ίδια στιγμή οι υγρότοποι της Ελλάδας συνεχίζουν να υποβαθμίζονται με τραγικότερη την περίπτωση της προστατευόμενης από τη συνθήκη Ραμσάρ  Λίμνης Κορώνειας που έχει μετατραπεί σε περιστασιακό νερόλακκο. Υπολογίζεται ότι πριν δύο γενεές, η Ελλάδα είχε τριπλάσια έκταση υγροτόπων, που σημαίνει ότι η έως σήμερα καταστροφή των υγροτόπων έχει οδηγήσει σε εκπομπές  20 φορές περισσότερου διοξείδιου του άνθρακα από ότι εκπέμψαμε το 2007.

 Για να καταφέρουμε να αναστρέψουμε την Κλιματική Αλλαγή οφείλουμε να προστατεύσουμε τους υγροτόπους, αλλά και συνολικότερα να κατανοήσουμε τις υπηρεσίες των οικοσυστημάτων και να τις υπολογίζουμε πάντα όταν σχεδιάζουμε έργα και πολιτικές. Υπηρεσίες, που δεν περιορίζονται στην αποθήκευση άνθρακα αλλά αφορούν την βιοποικιλότητα την οποία φιλοξενούν, την πολύ σημαντική προστασία από πλημμύρες και διάβρωση που παρέχουν, την διατήρηση, εμπλουτισμό και καθαρισμό των αποθεμάτων νερού, τη ρύθμιση του μικροκλίματος και την σύνδεσή τους  με τον πολιτισμό και την εξέλιξη ολόκληρων περιοχών.

 Στη φωτογραφία το Δέλτα του Αχελώου – Πηγή: http://www.panoramio.com/photo/19695797

Ατέρμονες συζητήσεις έχουν γίνει για το θέμα της εκτροπής του Αχελώου. Οι περισσότεροι πολίτες έχουμε μια προσωπική άποψη για το αν το έργο αυτό πρέπει να συνεχίσει ή να σταματήσει. Η εκτροπή του Αχελώου όμως, δεν είναι θέμα προσωπικών απόψεων.

α. Είναι θέμα εφαρμογής της Ευρωπαϊκής Νομοθεσίας. Αυτή τη στιγμή εκκρεμεί ερώτημα του Συμβουλίου της Επικρατείας (ΣτΕ) προς το Δικαστήριο Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων για το κατά πόσο έργα όπως η εκτροπή του Αχελώου, που περιλαμβάνουν μεταφορά νερού από μια υδρολογική λεκάνη σε μια άλλη, είναι συμβατά με το ευρωπαϊκό δίκαιο για το περιβάλλον και ειδικά την οδηγία πλαίσιο για τα ύδατα. Η οδηγία πλαίσιο για τα ύδατα ορίζει συγκεκριμένες υποχρεώσεις για την προστασία των λεκανών απορροής. Όσο και αν συζητάμε και όσο και αν εκφράζουμε τις προσωπικές μας απόψεις, αυτό δεν θα μας κάνει σοφότερους ως προς την νομιμότητα της εκτροπής του Αχελώου. Απαιτούνται τα προβλεπόμενα από την οδηγία Σχέδια Διαχείρισης Λεκάνης Απορροής, που θα μας επιτρέψουν να γνωρίζουμε αν η περιοχή του Αχελώου έχει περίσσευμα νερού και αν η περιοχή της Θεσσαλίας έχει υδατικό έλλειμμα, που δεν μπορεί να αντιμετωπιστεί με άλλα διαχειριστικά μέτρα με πιθανά πολύ μικρότερο κόστος. Με άλλα λόγια, πρέπει να μάθουμε αν η έλλειψη νερού στην Θεσσαλία, οφείλεται στην κακή διαχείριση των υδάτινων αποθεμάτων, με εκατοντάδες παράνομες γεωτρήσεις, σπατάλη των υδάτινων αποθεμάτων λόγω ποτισμάτων των αγροτικών καλλιεργειών σε λάθος ώρες και ποσότητες και φυσικά λανθασμένη επιλογή υδροβόρων καλλιεργειών.

β. Η εκτροπή του Αχελώου είναι επίσης θέμα τήρησης της Εθνικής Νομοθεσίας. Εκκρεμεί η απόφαση του ΣτΕ για την ακύρωση του έργου. Έχουν δε ήδη προηγηθεί τρεις παλαιότερες αποφάσεις του ανώτατου δικαστηρίου που ακυρώνουν το έργο λόγω παραβιάσεων της νομοθεσίας. Δεν επιτρέπεται για ένα ευνομούμενο κράτος να μην κάνει σεβαστές τις αποφάσεις των δικαστηρίων και θα πρέπει η όποια απόφαση του ΣτΕ να γίνει σεβαστή.

γ. Η εκτροπή του Αχελώου είναι θέμα συνετής χρήσης των χρημάτων των Ελλήνων φορολογουμένων. Λόγω της αμφισβητούμενης νομιμότητας του, το έργο δεν συγχρηματοδοτείται από την ΕΕ. Αυτό σημαίνει ότι σε στιγμή οικονομικής κρίσης, θα πρέπει να δαπανηθούν για την συνέχιση του έργου 220 εκατομμύρια € αποκλειστικά από τα έσοδα από την φορολογία. Πολλοί ειδικοί υπολογίζουν μάλιστα ότι προκειμένου να ολοκληρωθούν τα δίκτυα διανομής του νερού στους αγρότες της Θεσσαλίας το κόστος του έργου θα ξεπεράσει το 1 δις €. Καθώς στα συγχρηματοδοτούμενα έργα, για κάθε ευρώ εθνικών πόρων, η ΕΕ προσφέρει 3 €, η επιλογή της ολοκλήρωσης της εκτροπής του Αχελώου, θα μας κοστίσει πιθανά πάνω από 4 δις € αξίας σύννομων με το ευρωπαϊκό δίκαιο έργων. Αυτά τα στοιχεία θα πρέπει να συνεκτιμηθούν στην οικονομική ανάλυση, που αποτελεί απαραίτητο στοιχείο των Σχεδίων Διαχείρισης Λεκάνης Απορροής και η οποία πρέπει να βασίζεται σε επίκαιρα ποσοτικά και ποιοτικά στοιχεία για το νερό.

Τα τρία παραπάνω αντικειμενικά κριτήρια, θα κρίνουν το μέλλον της εκτροπής του Αχελώου.

Αν όμως ήταν θέμα προσωπικής άποψης, η δική μου θα ήταν να μη δοθεί ούτε ευρώ παραπάνω σε ένα έργο τόσο αμφίβολης αποτελεσματικότητας και τόσο μεγάλων περιβαλλοντικών επιπτώσεων. Αν είναι να δοθούν χρήματα, ας δοθούν στην αναδιάρθρωση των αγροτικών καλλιεργειών στην Θεσσαλία προκειμένου να λύσουμε πραγματικά προβλήματα.

Foto source:  http://www.panoramio.com/photo/8225605

Συνάντηση με εκπροσώπους των οργανώσεων “ΚΑΛΛΙΣΤΩ” και “ΑΡΚΤΟΥΡΟΣ”,  Σπύρο Ψαρούδα και Λάζαρο Γεωργιάδη αντίστοιχα, είχε ο ευρωβουλευτής του ΠΑΣΟΚ  Κρίτων Αρσένης την Κυριακή 17/1 στη Θεσσαλονίκη. 

Αφορμή για τη συνάντηση με τις δύο οργανώσεις ήταν το πρώτο ατύχημα με νεκρή αρκούδα για το 2010.  Συζητήθηκε το θέμα της ασφάλειας των αρκούδων  στην περιοχή της Εγνατίας οδού και των σχεδιαζόμενων νέων οδικών δικτύων.

.