kriton arsenis blog

Η παγκόσμια περιβαλλοντική κρίση μας φέρνει αντιμέτωπους με μία πραγματικότητα που τα τελευταία χρόνια η ανθρωπότητα προσπάθησε πεισματικά να αγνοήσει. Οι καθημερινές μας επιλογές έχουν επιπτώσεις στα παιδιά μας και σε όλες τις γενιές που θα ακολουθήσουν. Αν οι επιλογές μας είναι καταστροφικές, αν ο τρόπος ζωής μας είναι μη βιώσιμος, τότε οι επιπτώσεις στα παιδιά μας και σε όλες τις επόμενες γενιές θα είναι καταστροφικές. Σε όλη τη Γη, συμπεριλαμβανομένης και της Ελλάδας, αυτό ακριβώς είναι που συμβαίνει. Οι γενιές μας καταστρέφουν συστηματικά το μέλλον των επερχόμενων γενεών.

 Εξαντλούμε τους φυσικούς πόρους. Όλοι οι ενεργειακοί πόροι, όπως το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο, οι πρώτες ύλες, όπως τα μέταλλα και τα ορυκτά και οι θεμελιώδεις φυσικοί πόροι για την υποστήριξη της ζωής στη Γη, όπως το καθαρό νερό, το γόνιμο χώμα και ο καθαρός αέρας, καταναλώνονται σχεδόν εξ ολοκλήρου από εμάς, τις τρεις περίπου τελευταίες γενιές.

 Στις γενιές που έρχονται παραδίδουμε θάλασσες χωρίς ψάρια, υποβαθμισμένες γεωργικές περιοχές, λιγοστό καθαρό νερό και ένα πλανήτη που δεν αντέχει άλλους ρύπους. Αντίστοιχα και στην οικονομία. Στην Ελλάδα μεταξύ 2004 και 2009, χρεώσαμε σε καθένα μας ξεχωριστά και σε κάθε μελλοντικό συμπολίτη μας τουλάχιστον 10.000 ευρώ.

 Είναι προϋπόθεση για τη συνέχιση του ανθρώπινου πολιτισμού, είναι προϋπόθεση για την επιβίωση κάθε χώρας ξεχωριστά, να ενσωματώσουμε στις πολιτικές μας την οριζόντια αρχή της διαγενεακής δικαιοσύνης.

Υπάρχουν ήδη καλές πρακτικές που εφαρμόζονται προς αυτή την κατεύθυνση, όπως η ψήφος των νέων 16 ετών για πρώτη φορά πριν από ενάμιση περίπου χρόνο στις εθνικές εκλογές της Αυστρίας και η θεσμοθέτηση του Συνηγόρου των Μελλοντικών Γενεών ως ανεξάρτητης αρχής για την υπεράσπιση των δικαιωμάτων των επερχόμενων γενεών που ελέγχει τόσο τη νομοθεσία όσο και τη διοίκηση όσον αφορά την προστασία του περιβάλλοντος στην Ουγγαρία.

Hμέρα Γης θα έπρεπε να είναι αφορμή γιορτής για όλους μας. Η Γη μάς προσφέρει τη ζωή. Παρά τις δίκες μας επεμβάσεις, αντέχει ακόμη και συνεχίζει ακάθεκτη. Ακόμη και στις τσιμεντουπόλεις μας η άνοιξη είναι πραγματική επανάσταση.

Το τελευταίο διάστημα φαίνεται να έχουμε εξαπολύσει έναν πόλεμο εναντίον της Γης. Τα άσχημα νέα είναι ότι κερδίζουμε.

Στον ψυχρό πόλεμο όλοι ελπίζαμε ότι ο Ρέιγκαν ή ο Γκορμπατσόφ δεν θα πατήσουν τελικά εκείνο το κουμπί που θα πυροδοτούσε τον πρώτο πυρηνικό πύραυλο και θα ξεκινούσε έναν πόλεμο δίχως αύριο. Ο κίνδυνος αυτός προς το παρόν αποσοβήθηκε, αλλά ένα άλλο κουμπί κρίνει καθημερινά το δικό μας αύριο. Είναι το κουμπί που πατάμε όλοι για να ανάψουμε φώτα, συσκευές, αυτοκίνητα, μηχανές εργοστασίων κτλ. Το κουμπί αυτό οδηγεί στην κατανάλωση ενέργειας, αλλά και στην εξάντληση όσων προσφέρει η Γη. Ξέρουμε πλέον ότι ο υπερσπάταλος ενεργειακά και περιβαλλοντικά τρόπος ζωής μάς οδηγεί σε συσσώρευση διοξειδίου το άνθρακα και άλλων αερίων που δεσμεύουν περισσότερη θερμοκρασία στη γήινη ατμόσφαιρα και αλλάζουν ριζικά το κλίμα, κάνοντας τη Γη αφιλόξενη. Σε πολλά μέρη του κόσμου αυτό είναι ήδη ορατό.

Τα παγόβουνα και οι παγετώνες λιώνουν γρηγορότερα από ό,τι εκτιμούσαμε – σημειώστε ότι όταν λιώσουν οι πάγοι των Ιμαλαΐων θα απειληθεί η πρόσβαση σε νερό του 22% του παγκόσμιου πληθυσμού. Αντίστοιχες επιπτώσεις αναμένονται στο Κιλιμάντζαρο, στις Άνδεις και αλλού. Η έννοια «περιβαλλοντικός πρόσφυγας» δεν είναι πια σενάριο επιστημονικής φαντασίας. Υπάρχουν ήδη 20 εκατομμύρια και έως το 2050 αναμένεται να φτάσουν τα 500.

Η μεγάλη πρόκληση της ανθρωπότητας είναι πώς θα σταματήσει να συσσωρεύει άνθρακα στην ατμόσφαιρα και πώς θα αρχίσει να τον ξαναποθηκεύει στη Γη. Βασικός σύμμαχός μας τα δάση και η βλάστηση. Γιατί, όπως μαθαίναμε στο δημοτικό, τα φυτά μέσω της φωτοσύνθεσης δεσμεύουν το διοξείδιο του άνθρακα και το μετατρέπουν σε  φύλλα, κορμούς, ρίζες και τελικά χώμα.

Τα νέα και εδώ άσχημα. Σε 7 μόλις χρόνια χάθηκε περισσότερο από «μια Ελλάδα δέντρα» στον Αμαζόνιο – 150 εκατομμύρια στρέμματα. Αν συνεχίσουμε έτσι, το 55% του Αμαζονίου θα έχει χαθεί έως το 2030. Στην Αφρική χάνουμε ετησίως μία Ελβετία δάσος, 40 εκατομμύρια στρέμματα, και λίγο παραπάνω στη Λατινική Αμερική. Στην Ινδονησία κάτι λιγότερο από την έκταση της Σλοβενίας. Υπάρχουν και καλά νέα. Σε κάθε γωνιά της Γης άνθρωποι μαζεύονται σε ομάδες και αλλάζουν νοοτροπίες, πρακτικές και τρόπους ζωής. Πολλές φορές στην παγκόσμια αλλαγή αυτή συμβάλλουν και χώρες. Τέσσερις φορές την έκταση της Ελλάδας έχει δεντροφυτέψει η Κίνα, με εντυπωσιακές επιπτώσεις. Αντίστοιχα προγράμματα δάσωσης στη Ρουάντα είχαν σαν αποτέλεσμα να αυξηθεί τόσο η ροή των ποταμών προς την πρωτεύουσα, ώστε να μπορεί να ηλεκτροδοτείται πλέον αποκλειστικά με υδροηλεκτρικό εργοστάσιο. Αντίστοιχα παραδείγματα μπορούμε να βρούμε σε κάθε τομέα της καθημερινότητας, σε κάθε μέρος της Γης.

Όπως λέει ο περιβαλλοντολόγος Πολ Χόκεν, αν κοιτάξει κανείς τα δεδομένα θα πρέπει να είναι χαζός για να είναι αισιόδοξος. Αν κοιτάξει όμως τα εκατομμύρια κινήματα πολιτών σε όλο τον κόσμο που παλεύουν για να σταματήσει η καταστροφή του πλανήτη, θα πρέπει να μην έχει καρδιά για να είναι απαισιόδοξος…

http://www.athensvoice.gr/the-paper/article/298/ημέρα-της-γης

Το διακύβευμα της επιχειρηματικής και πολιτικής δράσης είναι πλέον η συνέχιση της ζωής

Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα “ΕΘΝΟΣ” στις 1.4.2010

Η έννοια της εταιρικής κοινωνικής ευθύνης στο δημόσιο διάλογο, υποδηλώνει την ύπαρξη κρυφού και φανερού κόστους από την επιχειρηματική δραστηριότητα. Τα κόστη αυτά προκύπτουν συχνά από την εφαρμογή τεχνολογιών τις πλήρεις επιπτώσεις των οποίων είτε εκούσια είτε ακούσια καθυστερήσαμε να επισημάνουμε τους. 

Ενώ στον κοινωνικό τομέα η υπευθυνότητα έχει οριστεί συλλογικά μετά από αγώνες για ασφάλεια και υγιεινή, δικαιώματα εργαζομένων και άλλα, στον περιβαλλοντικό τομέα, τα σχετικά επιτεύγματα είναι πιο πρόσφατα, ενώ το μέγεθος των επιπτώσεων στην ανθρώπινη και την πλανητική υγεία ακόμα αποτιμάται και οι μακροπρόθεσμες και συνδυασμένες επιπτώσεις των βιομηχανικών πρακτικών και προϊόντων παραμένουν εν πολλοίς άγνωστες.

Υπάρχει ένας τομέας όπου υπάρχει ευρεία επιστημονική και πολιτική συναίνεση σε παγκόσμιο επίπεδο. Η βιομηχανική επανάσταση και η παρούσα οργάνωση του τρόπου ζωής της ανθρωπότητας όπως εκπορεύεται από τις ανεπτυγμένες χώρες έχει οδηγήσει σε ραγδαία αύξηση της συγκέντρωσης αερίων του θερμοκηπίου στην ατμόσφαιρα. Αν δεν σταματήσουν να αυξάνονται οι παγκόσμιες εκπομπές έως το 2016 η θερμοκρασία της Γης θα αυξηθεί κατά πάνω από 1,5 – 2^ο C και η καταστροφή των περισσότερων περίπλοκών μορφών ζωής στη Γη θα είναι πλέον προδιαγεγραμμένη.   Ο κύριος όγκος των εκπομπών αερίων προκύπτει από την παρούσα παγκοσμιοποιημένη οικονομία, βασισμένη εν πολλοίς στην υπόθεση της αφθονίας ορυκτών καυσίμων.

Το μέγεθος της απειλής ορίζει και το μέγεθος της ευθύνης απέναντι στη Γη, τους συνανθρώπους μας και τις επόμενες γενιές. Για να μπορούμε να κοιτάμε τα παιδιά μας στα μάτια πρέπει να μεταβάλουμε δραστικά τον τρόπο ζωής μας με βασική κατεύθυνση την  ραγδαία μειώση της χρήσης πόρων. Η απαραίτητη αυτή αλλαγή αφορά, κυρίως τις επιχειρήσεις, ως βασικές μονάδες του παγκοσμιοποιημένου οικονομικού συστήματος.

Ποιος είναι ο τρόπος να μειωθεί δραστικά το περιβαλλοντικό αποτύπωμα μιας επιχείρησης;

Η απάντηση είναι διαφορετική για κάθε επιχείρηση. Κατά πάσα πιθανότητα, όμως, περιλαμβάνει δραστικές αναμορφώσεις συστημάτων προμηθειών και διανομής, προσδοκιών κερδών, μείωση ψαλίδας στις αμοιβές, μείωση μεγέθους, ακόμα και επαναπροσδιορισμό της βασικής επιχειρηματικής δραστηριότητας ή οριστική εγκατάλειψη της έννοιας της πώλησης «προϊόντος» υπέρ της παροχής υπηρεσιών. Μακροπρόθεσμα, θα πρέπει να αφορούν μια επιχειρηματική δραστηριότητα με κύριο αντικείμενο την αποκατάσταση φυσικών οικοσυστημάτων αλλά και ανθρώπινων κοινωνιών.

Εφόσον το διακύβευμα της επιχειρηματικής και πολιτικής δράσης είναι πλέον η συνέχιση της ζωής στη Γη, ίσως μπορούμε να ελέγξουμε ένα προς ένα τα προϊόντα και εργαλεία του πολιτισμού μας ως προς ένα βασικό κριτήριο: υποστηρίζουν τις βασικές προτεραιότητες της διατήρησης της  ζωής στη Γη; Οι σκουπιδότοποί μας επιβεβαιώνουν γλαφυρά ότι ελάχιστα προϊόντα περνούν αυτόν τον βασικό έλεγχο.

Ουσιαστικά, η παρούσα οικονομική –ή καλύτερα «οικονομικίστικη»-  ορθοδοξία προσδίδει αξία σε μια σειρά από δραστηριότητες οι οποίες θέτουν σε κίνδυνο άπειρες μορφές ζωής, μεταξύ των οποίων και η ανθρώπινη. Φυσικοί πόροι, πραγματικές πηγές πλούτου, που δημιουργήθηκαν μετά από διεργασίες εκατομμυρίων ετών -δάση, ποτάμια, ορυκτά, ωκεανοί, καθαρός αέρας- εξαντλούνται. Παράλληλα, ο ρυθμός δημιουργίας του πλούτου αυτού καθορίζεται από τους ρυθμούς αναπαραγωγής και αυτοοργάνωσης της φύσης, οι οποίοι είναι βασανιστικά αργοί για την κυρίαρχη σημερινή ανθρώπινη αντίληψη. Εφόσον μιλάμε για ευθύνη, το παράδοξο είναι ηθικό και μπορεί να διατυπωθεί ως εξής: με τρέχουσες λογιστικές πρακτικές, δημόσιες ή ιδιωτικές, η οικονομική απόδοση της φύτευσης ενός δέντρου είναι πολύ χαμηλότερη από την απόδοση της κοπής του.

Παρόλα αυτά, και ενώ οι αγκυλώσεις κάποιων παραγωγικών διεργασιών ξεπερνούν τη Σοβιετική Ένωση σε παραδοξότητα, πολλοί καυχιούνται για την αποτελεσματική κατανομή πόρων λόγω ελεύθερης και ευέλικτης διαχείρισης. Για να φτάσει ένα αλουμινένιο κουτάκι με αναψυκτικό στον καταναλωτή χρειάζονται 319 ημέρες, από την εξόρυξη του βωξίτη μέχρι τη τελική διανομή[1]. Στο διάστημα αυτό έχει περάσει από πέντε διαφορετικές χώρες και δέκα διαφορετικές επιχειρήσεις, ανάλογα με το στάδιο της παραγωγικής διαδικασίας.

Το αναψυκτικό πίνεται σε μερικά λεπτά. Το κουτάκι πετιέται σε κλάσματα δευτερολέπτου. Και όλες οι επιχειρήσεις στα ενδιάμεσα στάδια, ίσως να θεωρούν τους εαυτούς τους ως υπεύθυνους εταιρικούς πολίτες.

---

[1] Womack and Jones, 1996, Lean Thinking: Banish Waste and Create Wealth in Your Corporation

Σκέψεις με αφορμή το σχέδιο νόμου για τις ΑΠΕ

Η Κλιματική Αλλαγή απειλεί πλέον τη ζωή των παιδιών που γεννήθηκαν μέσα στον αιώνα μας. Αποτελεί κοινή παραδοχή ότι, αν δεν δράσουμε άμεσα, το αργότερο ως τα τέλη του αιώνα η Γη θα είναι ένας αφιλόξενος πλανήτης. Κλειδί για να αποφύγουμε τα χειρότερα είναι να παραμείνει η αύξηση της παγκόσμιας θερμοκρασίας κάτω από τους 1,5 με 2 βαθμούς Κελσίου. Αν ξεπεραστούν οι 2 βαθμοί Κελσίου, υπάρχει άμεσος κίνδυνος για κατάρρευση ντόμινο των φυσικών οικοσυστημάτων που συνιστούν τις σημαντικότερες αποθήκες άνθρακα στη Γη και απορροφούν κάθε χρονιά τις μισές εκπομπές μας. Η κατάρρευση αυτή θα οδηγήσει σε ραγδαία αύξηση των αερίων του θερμοκηπίου στην ατμόσφαιρα και γρήγορη, μεγάλη και ανεξέλεγκτη αύξηση της παγκόσμιας θερμοκρασίας. Δεν είναι υπερβολή να πούμε ότι η τελευταία μας ευκαιρία για να αναστρέψουμε την Κλιματική Αλλαγή είναι να δράσουμε άμεσα προλαμβάνοντας την παγκόσμια θερμοκρασιακή αύξηση  πάνω από 1,5 με 2 βαθμούς κελσίου. Ο χρόνος που μας απομένει λοιπόν για δράση είναι λίγος. Πρέπει έως το 2016 να έχουμε όχι μόνο λάβει τις απαραίτητες αποφάσεις αλλά και να έχουμε αλλάξει πορεία. 

Κανονικά θα έπρεπε να σταματήσουμε άμεσα κάθε εκπομπή. Αυτό μας λέει στην ουσία η έκθεση της επιστημονικής επιτροπής του ΟΗΕ για την Κλιματική Αλλαγή. Ο στόχος για τον οποίο προσπαθούν τα κράτη του πλανήτη να συμφωνήσουν είναι η  σταδιακή μείωση των εκπομπών και η  απεξάρτηση της ανθρωπότητας από τον άνθρακα στα μέσα του αιώνα. Πολλοί επιστήμονες επισημαίνουν ότι αυτό δεν θα είναι αρκετό για να αναστραφεί η Κλιματική Αλλαγή. Απαιτείται να αυξήσουμε την απορρόφηση του άνθρακα από την ατμόσφαιρα προκειμένου να περιοριστεί η συγκέντρωση CO2  το δυνατό εγγύτερα στα 350 ppm. Απαιτείται η απόλυτη προστασία των φυσικών οικοσυστημάτων. Στα χερσαία φυσικά οικοσυστήματα (δάση, έδαφος, λίμνες, βάλτοι κτλ) βρίσκεται αποθηκευμένος 3 φορές περισσότερος άνθρακας από ότι στην ατμόσφαιρα ενώ τα οικοσυστήματα της Γης συνολικά απορροφούν το 50% των ετήσιων εκπομπών μας. Πρέπει να τα προστατεύσουμε και να τα αυξήσουμε, αυξάνοντας έτσι την απορρόφηση και αποθήκευση του άνθρακα. 

Στο  πλαίσιο αυτό, οι καθόλα απαραίτητες επενδύσεις σε εγκαταστάσεις αξιοποίησης ΑΠΕ θα πρέπει να γίνονται με τρόπο, ώστε να έχουν τις λιγότερες δυνατό αρνητικές συνέπειες στα φυσικά οικοσυστήματα και στις υπηρεσίες των οικοσυστημάτων στην αντιμετώπιση της Κλιματικής Αλλαγής. Παράλληλα, αν και η προστασία της πολιτιστικής κληρονομιάς φαινομενικά δεν προσφέρει στην αντιμετώπιση της Κλιματικής Αλλαγής, είναι μάλλον αδύνατο να αναπτύξουμε ένα νέο βιώσιμο ανθρώπινο πρότυπο διαβίωσης, ικανό να απαντήσει στην Κλιματική Αλλαγή, χωρίς να την περιλαμβάνει. 

Μια λύση θα ήταν  να προωθούνται κατά προτεραιότητα επενδύσεις αξιοποίησης ΑΠΕ σε περιοχές που δεν θίγονται άλλοι πόροι. Συγκεκριμένα θα μπορούσε να επιλεγεί ένα σύστημα μοριοδότησης με το οποίο θα δημιουργείται μια λίστα προτεραιότητας στην υλοποίηση επενδύσεων ΑΠΕ ανάλογα με τα χαρακτηριστικά των προτεινόμενων επενδύσεων. 

Θετική μοριοδότηση θα λαμβάνει κάθε επένδυση που προτείνεται π.χ. σε περιοχές:

• Κοντά σε αστικά κέντρα υψηλής ζήτησης (μεγάλα αστικά κέντρα και τουριστικές περιοχές)
• Με διαθέσιμη οδική πρόσβαση
• Με διαθέσιμα δίκτυα μεταφοράς ενέργειας
• Για τις οποίες υπάρχει θετική γνωμοδότηση της τοπικής αυτοδιοίκησης
• Αλλά και όταν υπάρχει συμμετοχή της τοπικής αυτοδιοίκησης στο επενδυτικό κεφάλαιο σε ποσοστό πάνω του 30%

 Αρνητική μοριοδότηση θα λαμβάνει κάθε επένδυση που προτείνεται π.χ. σε περιοχές:

• Προστασίας της φύσης
• Δασών ή δασικές
• Χωρίς διαθέσιμο οδικό δίκτυο
• Χωρίς διαθέσιμο δίκτυο μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας
• Μακριά από περιοχές υψηλής κατανάλωσης ενέργειας (μεγάλα αστικά κέντρα και τουριστικές περιοχές)
• Τοπίων ιδιαίτερου φυσικού κάλλους
• Σε οπτική επαφή με μνημεία και παραδοσιακούς οικισμούς
• Που έχουν ήδη αυξημένη χωροθέτηση εγκαταστάσεων αξιοποίησης ΑΠΕ
• Με αρνητική γνωμοδότηση της τοπικής αυτοδιοίκησης

Κάθε κριτήριο μοριοδότησης θα έχει τη δική του ειδική βαρύτητα. Ανάλογα με την τελική βαθμολόγηση, θα μπαίνουν σε σειρά προτεραιότητας έγκρισης και εγκατάστασης οι προτεινόμενες επενδύσεις. Η σειρά αυτή θα ανανεώνεται κάθε φορά που προκύπτει νέα επενδυτική πρόταση.

Το σύστημα αυτό και κάθε βελτιωμένη εκδοχή του θα στοχεύει στην ενθάρρυνση επενδύσεων αξιοποίησης ΑΠΕ που ανταποκρίνονται σε μια ολοκληρωμένη και αποτελεσματική αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής και στην αποθάρρυνση επενδυτικών προτάσεων αξιοποίησης ΑΠΕ, και ιδιαίτερα αιολικής και ηλιακής ενέργειας, σε περιοχές όπου  θίγονται άλλοι ευαίσθητοι πόροι.

Πηγή φώτο:  http://www.arts.yorku.ca/soci/barent/wp-content/images/earth_in_hands.jpg

 

.

Με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Υγροτόπων,  θα ήθελα να μοιραστώ μαζί σας κάποιες σκέψεις και να έχω και τις δικές σας απόψεις σε ένα ζήτημα που αν και θεμελιώδους σημασίας, είναι πολύ λίγο γνωστό και ανεπαρκώς ερευνημένο. Αφορά τις υπηρεσίες των οικοσυστημάτων που εξασφαλίζουν τις εύθραυστες ισορροπίες που επιτρέπουν τη ζωή μας στη Γη.  

 Η σημερινή ημέρα μας δίνει αφορμή να εξετάσουμε την ποσοτική συμβολή των υγροτόπων στην αντιμετώπιση της Κλιματικής Αλλαγής. Δυστυχώς το ζήτημα αυτό έχει ερευνηθεί ελάχιστα, καθώς οι μη διαχειριζόμενοι υγρότοποι παραμένουν εκτός του πλαισίου της Διεθνούς Συνθήκης του ΟΗΕ για την Κλιματική Αλλαγή. Απαιτούνται ειδικότερες μελέτες για να έχουμε επαρκή δεδομένα για την ασφαλή λογιστική άνθρακα των υγροτόπων.

 Θα προσπαθήσω να κάνω ένα πρόχειρο υπολογισμό της συγκέντρωσης άνθρακα στους Ελληνικούς υγροτόπους, με βάση τα έως σήμερα στοιχεία από την επιστημονική βιβλιογραφία, ελπίζοντας να συμβάλω στον δημόσιο διάλογο στη χώρα μας για τις βέλτιστες πολιτικές για την αντιμετώπιση της Κλιματικής Αλλαγής.

 Με βάσει παλαιότερες έρευνες των Matthews και Fung (1987), του Gorham (1991) και του Mitsch (1993), η μέση συγκέντρωση άνθρακα στα υγροτοπικά εδάφη εκτιμούνταν μεταξύ 21-70 τόνων ανά στρέμμα. Πρόσφατες όμως εκτιμήσεις του Προγράμματος του ΟΗΕ για το Περιβάλλον (Natural Fix, 2009), ανεβάζουν την συγκέντρωση άνθρακα στους τυρφώνες γενικότερα στους 145 τόνους ανά στρέμμα. Οι υπολογισμοί αυτοί υιοθετούνται ως σημείο αναφοράς για την συγκέντρωση άνθρακα στο σύνολο των υγροτόπων από την ειδική ομάδα εργασίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την Βιοποικιλότητα και την Κλιματική Αλλαγή (Working with Nature,  2009).

 Οι Ελληνικοί υγρότοποι υπολογίζονται σε 2 εκατομμύρια στρέμματα. Κατά συνέπεια, αν δεχθούμε την τελευταία παραδοχή, στους υγροτόπους της Ελλάδας είναι αποθηκευμένοι περίπου 300 εκατομμύρια τόνοι άνθρακα. Με βάση τα στοιχεία του ΟΗΕ, αυτό ισοδυναμεί με 1,1 δις τόνους διοξειδίου του άνθρακα. Οι εκπομπές της Ελλάδας από ανθρωπογενείς δραστηριότητες το 2007 ήταν περίπου 110 εκατομμύρια τόνοι διοξειδίου του άνθρακα. Με λίγα λόγια η διατήρηση των Ελληνικών υγροτόπων προστατεύει  τη Γη από εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα ίσες με τις ετήσιες εκπομπές έως και 10 χωρών σαν την Ελλάδα. Την ίδια στιγμή οι υγρότοποι της Ελλάδας συνεχίζουν να υποβαθμίζονται με τραγικότερη την περίπτωση της προστατευόμενης από τη συνθήκη Ραμσάρ  Λίμνης Κορώνειας που έχει μετατραπεί σε περιστασιακό νερόλακκο. Υπολογίζεται ότι πριν δύο γενεές, η Ελλάδα είχε τριπλάσια έκταση υγροτόπων, που σημαίνει ότι η έως σήμερα καταστροφή των υγροτόπων έχει οδηγήσει σε εκπομπές  20 φορές περισσότερου διοξείδιου του άνθρακα από ότι εκπέμψαμε το 2007.

 Για να καταφέρουμε να αναστρέψουμε την Κλιματική Αλλαγή οφείλουμε να προστατεύσουμε τους υγροτόπους, αλλά και συνολικότερα να κατανοήσουμε τις υπηρεσίες των οικοσυστημάτων και να τις υπολογίζουμε πάντα όταν σχεδιάζουμε έργα και πολιτικές. Υπηρεσίες, που δεν περιορίζονται στην αποθήκευση άνθρακα αλλά αφορούν την βιοποικιλότητα την οποία φιλοξενούν, την πολύ σημαντική προστασία από πλημμύρες και διάβρωση που παρέχουν, την διατήρηση, εμπλουτισμό και καθαρισμό των αποθεμάτων νερού, τη ρύθμιση του μικροκλίματος και την σύνδεσή τους  με τον πολιτισμό και την εξέλιξη ολόκληρων περιοχών.

 Στη φωτογραφία το Δέλτα του Αχελώου – Πηγή: http://www.panoramio.com/photo/19695797