Δ. ΦΑΝΑΡΙΩΤΗΣ: Κύριε Αρσένη καλή σας ημέρα.
Κ. ΑΡΣΕΝΗΣ: Καλημέρα και καλημέρα στους ακροατές μας.
Δ. ΦΑΝΑΡΙΩΤΗΣ: Μετά τη φοβερή οικολογική καταστροφή στον Κόλπο του Μεξικού, ο υιός Κουστό μάλιστα είπε ότι πρόκειται για τη χειρότερη καταστροφή που έχει σημειωθεί ποτέ, χειρότερη ακόμα και απ’ αυτή του «Έξον Βαλντέζ», ήρθε η ώρα φαίνεται για ένα ευρωπαϊκό μορατόριουμ στις πλατφόρμες άντλησης πετρελαίου όπως το επισημαίνετε σε πρότασή σας που κάνατε προς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.
Καταρχάς να εξηγήσουμε στους ακροατές μας τι εννοούμε με το μορατόριουμ στις εξέδρες άντλησης πετρελαίου, οι οποίες οι περισσότερες αν δεν κάνω λάθος βρίσκονται στη Βόρεια Θάλασσα.
Κ. ΑΡΣΕΝΗΣ: Στη Βόρεια Θάλασσα βρίσκονται πάνω από 570 εξέδρες εξόρυξης, με στόχο τα 50 κοιτάσματα περίπου πετρελαίου της Βόρειας Θάλασσας. Το μορατόριουμ σημαίνει ότι δε θα κατασκευάσουμε νέες εξέδρες εξόρυξης πετρελαίου στη θάλασσα. Το τελευταίο διάστημα είδαμε τον τριπλασιασμό της υπεράκτιας άντλησης, της άντλησης από θαλάσσια κοιτάσματα πετρελαίου και βλέπουμε με το ατύχημα στον Κόλπο του Μεξικού, τις τραγικές περιβαλλοντικές επιπτώσεις, αλλά και τις επιπτώσεις στην οικονομία, ότι οι κίνδυνοι απ’ αυτή τη δραστηριότητα είναι τεράστιοι.
Στις ΗΠΑ, υπάρχει μορατόριουμ για το 85% των παράκτιων περιοχών και ο Πρόεδρος Ομπάμα ανακοίνωσε μέτρα για την αυστηροποίηση της αδειοδότησης στις υπόλοιπες.
Ήδη έχουμε βιώσει ένα τεράστιο αριθμό ατυχημάτων. Μόνο μεταξύ του 2001 και του 2007 είχαμε πάνω από 1.443 σοβαρά ατυχήματα εξόρυξης, που στοίχησαν τις ζωές 41 συνανθρώπων μας και περίπου 356 πετρελαιοκηλίδες, όχι της έκτασης βέβαια που βλέπουμε στον Κόλπο του Μεξικού, αλλά σε κάθε περίπτωση αυτό μπορεί να συμβεί στο μέλλον.
Δηλαδή μπορεί να είμαστε τυχεροί και παρόλο αυτό τον τεράστιο αριθμό ατυχημάτων και παρόλη την απώλεια των ανθρώπινων ζωών, το περιβάλλον να μη καταστράφηκε ολοσχερώς όπως συμβαίνει αυτή τη στιγμή στον Κόλπο του Μεξικού, αυτό δε σημαίνει ότι θα γίνει στο μέλλον. Μεγάλη καταστροφή είχαμε βέβαια το 1988 στη Σκωτία όπου είχαμε το θάνατο 167 ανθρώπων από ένα και μόνο ατύχημα.
Δ. ΦΑΝΑΡΙΩΤΗΣ: Αυτό το οποίο έχει ενδιαφέρον όπως προέκυψε από τους ελέγχους που γίνανε στις Ηνωμένες Πολιτείες για την καταστροφή στον Κόλπο του Μεξικού, είναι ότι δεν λειτούργησε αφενός το σύστημα έγκαιρης προειδοποίησης διότι έλειπαν οι μπαταρίες ή είχαν αδειάσει, κανένας δεν τις άλλαξε ή δεν τις φόρτισε και επίσης δε λειτούργησε ο μηχανισμός όπου κλείνουν αυτόματα οι βαλβίδες της εξόρυξης. Και τα δύο αυτά στοιχεία ήταν αυτά τα οποία οδήγησαν σε αυτή την τραγική οικολογική καταστροφή.
Δεν ξέρω αν έχετε εικόνα, γιατί όπως είναι γνωστό ασχολείστε ιδιαίτερα με τα οικολογικά θέματα, αν έχετε εικόνα οι υφιστάμενοι έλεγχοι στις πλωτές εξέδρες άντλησης πετρελαίου της Ευρώπης είναι επαρκείς ή και εκεί παρατηρούνται τέτοιου είδους αμέλειες, οι οποίες ενδέχεται να αποδειχθούν εγκληματικές στο μέλλον; Και επίσης, τι ηλικίας είναι οι εξέδρες οι ευρωπαϊκές; Είναι πολύ πιο παλιές;
Κ. ΑΡΣΕΝΗΣ: Έχουμε και πιο παλιές και πιο καινούργιες. Το θέμα είναι ότι η εξέδρα όπου έγινε το ατύχημα στον Κόλπο του Μεξικού είναι του 2001, είναι σχετικά καινούργιας τεχνολογίας και βλέπουμε ότι και η σχετικά σύγχρονη τεχνολογία για την εξόρυξη και αυτή δεν είναι επαρκής. Προφανώς και θα ανακοινωθεί αυστηροποίηση των μέτρων και σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης και το Κοινοβούλιο ζητά και πιέζεται πλέον η Επιτροπή να κοιτάξει, να επαναθεωρήσει τα μέτρα πρόληψης τέτοιων ατυχημάτων.
Παρόλα αυτά όλοι καταλαβαίνουμε ότι αν και εξαρτιόμαστε προς το παρόν απ’ το πετρέλαιο, δεν μπορούμε πλέον να επεκτείνουμε τις εξορύξεις του θαλάσσιου τουλάχιστον πετρελαίου με αυτούς τους τεράστιους κινδύνους. Προφανώς δε ζητάμε να κλείσουν άμεσα όλες οι εξέδρες που υπάρχουν, αλλά ζητάμε σίγουρα να μη δημιουργηθούν καινούργιες.
Ζητάμε να αυστηροποιηθούν πάρα πολύ οι όροι πρόληψης τέτοιων ατυχημάτων, αλλά και να δοθεί ουσιαστική χρηματοδότηση για να αναπτυχθούν οι Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας. Ξέρουμε όλοι το πρόβλημα της κλιματικής αλλαγής. Βλέπουμε ότι δεν είναι ο μόνος λόγος για τον οποίο το πετρέλαιο απειλεί ουσιαστικά την καθημερινότητά μας. Πρέπει άμεσα να προχωρήσουμε στην απεξάρτησή μας από τα ορυκτά καύσιμα. Και αυτό θα γίνει μόνο ένα υπάρξουν επαρκείς επενδύσεις στην έρευνα.
Δ. ΦΑΝΑΡΙΩΤΗΣ: Ένα άλλο στοιχείο το οποίο είναι σημαντικό, είναι ότι οι έλεγχοι δεν πρέπει να γίνονται μόνο στο άψυχο αλλά και στο έμψυχο δυναμικό. Και γιατί το λέω αυτό. Θα έχετε προσέξει βεβαίως ότι πριν από κάθε ταινία πολλές φορές υπάρχει η επισήμανση ότι δεν πρέπει να την παρακολουθούν όσοι εργάζονται σε εξέδρες άντλησης πετρελαίου.
Αυτό το οποίο προκύπτει από τις μέχρι στιγμής έρευνες που έγιναν στις Ηνωμένες Πολιτείες, είναι ότι οι αρμόδιοι υπάλληλοι παρακολουθούσαν κινηματογραφικές ταινίες την ώρα που θα έπρεπε βεβαίως να ασχολούνται με την παρακολούθηση των ρυθμών της εξόρυξης.
Και αναρωτιέται κανείς, δεν θα μπορούσε να υπάρξει μία ουσιαστικότερη εποπτεία, χωρίς να λέμε για αστυνομοκρατία, αλλά μια ουσιαστικότερη εποπτεία των εργαζομένων σε αυτές τις εξέδρες; Με τη λογική ότι κινδυνεύει και η ίδια τους η ζωή σε τελική ανάλυση.
Κ. ΑΡΣΕΝΗΣ: Όλα είναι πιθανά και θα μπορούσαν να υπάρχουν και άλλα μέτρα πρόληψης και θα υπάρξουν μέτρα πρόληψης. Το σημαντικό είναι όμως αυτά να αφορούν τις υφιστάμενες εγκαταστάσεις που είμαστε υποχρεωμένοι προς το παρόν να έχουμε. Θα είναι εγκληματικό να κάνουμε καινούργιες, όταν βλέπουμε αυτά τα αποτελέσματα ενός ανθρώπινου ατυχήματος γιατί είναι ανθρώπινο να υπάρξει κάποια στιγμή και αμέλεια, αυτά όλα μπορούν να ξανασυμβούν.
Θα πρέπει να ξέρουμε τουλάχιστον ότι δεν θα ξαναεπενδύσουμε σε αυτές τις τεχνολογίες, δε θα ξαναδημιουργήσουμε αυτές τις πετρελαϊκές πυρηνικές βόμβες μέσα στους ωκεανούς μας. Πραγματικά η καταστροφή αυτή τη στιγμή στον Κόλπο του Μεξικού είναι τεράστια. Είχαμε πρόσφατα συζήτηση στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο για την απαγόρευση της αλιείας του ερυθρού τόνου. Σε δύο περιοχές έχουμε ερυθρό τόνο, στη Μεσόγειο και στο Κόλπο του Μεξικού.
Τα προγνωστικά για τον Κόλπο του Μεξικού όπου αυτή τη στιγμή ο ερυθρός τόνος είναι στη φάση της ωοτοκίας, είναι πάρα πολύ άσχημα. Υπάρχουν πάρα πολλά απειλούμενα είδη και φυσικά για όλη τη περιοχή της Αλαμπάμα, Λουιζιάνα, Μισσισίπη, μια τεράστια περιοχή, έχει ήδη ανακοινωθεί η πλήρης καταστροφή της αλιείας και δεν ξέρουμε ακόμα που θα κινηθεί αυτή η πετρελαιοκηλίδα, δεν ξέρουμε ακόμα τι άλλες επιπτώσεις θα έχουμε.
Δ. ΦΑΝΑΡΙΩΤΗΣ: Οι πληροφορίες λένε ότι ενδεχομένως μπορεί να φτάσει μέχρι την Καραϊβική και το πλέον απευκταίο σενάριο είναι να φτάσει και μέχρι τις δυτικοευρωπαϊκές ακτές. Ας ελπίσουμε ότι κάτι τέτοιο δε θα γίνει. Η αίσθησή σας απ’ το Κοινοβούλιο, απ’ την ολομέλεια του Κοινοβουλίου, γιατί εσείς το παρουσιάσατε εκπροσωπώντας οι σοσιαλιστές τη συζήτηση της Ολομέλειας, αλλά και για τη Commission, είναι ότι είναι αποφασισμένες να δράσουν πραγματικά πολύ δυναμικά απέναντι σε αυτό το θέμα ή ότι θα έχουμε ενδεχομένως μία γραφειοκρατική καθυστέρηση;
Κ. ΑΡΣΕΝΗΣ: Όχι, προς το παρόν η αίσθηση είναι ότι λόγω της πίεσης της κοινής γνώμης η Επιτροπή θέλει να πάρει κάποια μέτρα, αλλά μέτρα όπως το μορατόριουμ, δηλαδή η απαγόρευση κατασκευής νέων εξέδρων, που όπως είπαμε πάλι ισχύει για το 85% των περιοχών των Ηνωμένων Πολιτειών, δε φαίνεται η Επιτροπή να είναι ακόμα έτοιμη να τα λάβει.
Παρόλα αυτά το Κοινοβούλιο θα συνεχίσει να πιέζει. Η πρόταση που έκανα για το μορατόριουμ είχε την υποστήριξη και άλλων συναδέλφων. Και θα πιέσουμε γιατί νομίζω ότι έτσι όπως εξελίσσεται η καταστροφή στον Κόλπο του Μεξικού, θα χρειαστεί να πάρουμε πιο ριζικά μέτρα απ’ ότι έχουμε λάβει μέχρι στιγμής. Θα χρειαστεί να αναγνωρίσουμε επιτέλους έναν κίνδυνο που υπήρχε έως σήμερα και επιλέγαμε να τον αγνοούμε.
Δ. ΦΑΝΑΡΙΩΤΗΣ: Μακάρι. Ας το ευχηθούμε. Σας ευχαριστώ πάρα πολύ για το χρόνο σας κ. Αρσένη.
Κ. ΑΡΣΕΝΗΣ: Και εγώ θερμά.
Δ. ΦΑΝΑΡΙΩΤΗΣ: Καλή σας ημέρα.
